Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de (filterbare) tabel met alle teksten van deze site raadplegen. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Mee werken?



Rechtstreeks naar een auteur:



Solidair met Wolf Biermann

1977

Op 16 november 1976 werd de zanger, dichter en criticus Wolf Biermann zijn Oost-Duits staatsburgerschap ontnomen door een besluit van het Politiek Bureau van de SED (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, de stalinistische CP van Oost-Duitsland die in 1946 tot stand kwam door een fusie van de CP en de SP in het Oost-Duitse gebied, dat toen door het Sovjetleger bezet was). Het besluit werd genomen toen de zanger op tournee was in West-Duitsland. Het sluit tenminste voor het ogenblik de Oost-Duitse grens voor hem en verhindert hem naar zijn land terug te keren. De stalinistische bureaucratie gebruikte een smerig manoeuvre ...


Ter kritiek van de politieke economie (1861 - 1863)
Het hoofdstuk De absolute meerwaarde

Karl Marx

De meerwaarde, dat het kapitaal aan het einde van het productieproces heeft, heet, volgens het algemene begrip van de ruilwaarde uitgedrukt: de in het product ‘geobjectiveerde’ arbeidstijd, of de hoeveelheid in haar opgenomen arbeid, is groter dan die in het oorspronkelijke kapitaal, dat tijdens het productieproces voorgeschoten werd, de opgenomen arbeidstijd. ...


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1976, nr. 13 (nr. 5), juni, jg. 3

Inhoud van het nummer:
Vietnam na de hereniging
Bij het begrip “Aziatische productiewijze”
De revolutie in Angola
De uitbouw van het repressie apparaat in West-Duitsland
De actualiteit van Gramsci, Jo De Leeuw


Eerste vorm van de differentiaalrente (Differentiaalrente 1)

Hoofdstuk 39 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

We bekijken eerst de ongelijke resultaten uit gelijke hoeveelheden kapitaal, toegepast op verschillende gronden van gelijke omvang; of, bij ongelijke omvang, de resultaten berekend op een even grote oppervlakte. ...


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1976, nr. 12 (nr. 4), april, jg. 3

Inhoud van het nummer:
Editoriaal: Vele wegen leiden uit Moskou
Trotski’s voorspelling
De Communistische Partij van België: een gewone volgzame stalinistische partij
De CPN en het socialisme
De Italiaanse CP: een nationaal-stalinistische partij
10 stellingen over de sociaaleconomische wetmatigheden van de overgangsmaatschappij tussen kapitalisme en socialisme


De loopgraaf

Leon Trotski

... De loopgraven strekken zich uit van Duinkerken tot Belfort. Zij kringelt zich door de duinen van Vlaanderen, deze zwarte draad wentelt zich dan langs de kalkachtige Champagne en loopt uit in de dennenbossen van de Vogezen; een strook van 800 kilometer. In deze loopgraven zit het Franse leger verborgen, proberend zich te handhaven. De Franse loopgraven zijn niet tijdelijk, ondanks dat ze op verschillende tijden en verschillende plaatsen in de loop van het gevecht zijn gegraven. Het is een cruciale grens, waarvoor met ontelbare levens moet worden betaald, elke keer als ze maar een klein beetje naar voren of achter worden verplaatst. ...


1905-1917 Welke taken liggen voor ons in de huidige revolutie?

Leon Trotski

De Frans-Pruissische oorlog van 1870-1871 vormde het einde van de stortmachtige periode van totstandkoming van de Europese natiestaten. En er trad een periode van politieke stagnatie in. In de drukvaten van de kapitalistische samenlevingen begonnen de tegenstellingen zich op te stapelen, maar die kwamen nergens duidelijk naar voren, ondanks dat ze in de geschiedenis hun gelijke niet kenden. Het grote kunststuk van de heersende klasse bestond uit het feit dat ze deze tegenstellingen wisten te verbloemen, de scheuren dichtsmeerden en alle grote vraagstukken naar de toekomst wisten te verwijzen. ...


Vlaams Marxistisch Tijdschrift, 1983, nr. 2, mei, jg. 17

Inhoud van het nummer:
Redactioneel: Coens’ leerplichtverlenging en de linkerzijde, Dirk Van Damme
Wallonië is nog in de maak, Claude Renard
De stijlkenmerken van Coens, Eddy Bonte
De ervaring van Fabelta, Jef Turf
Verzuiling, pacificatie en klassenstrijd, Dirk Van Damme
Het PCI-beheer in Italië, Jan Vermeersch


Wallonië is nog in de maak

Claude Renard

De Walen zijn nog maar sinds kort begonnen hun geschiedenis te verkennen. Waar komt Wallonië vandaan? De vraag is niet zo eenvoudig... Tot nog toe heeft niemand met zekerheid de oorsprong kunnen achterhalen van de taalgrens die uit de vroegste middeleeuwen stamt. Men weet dat het de politiek-militaire nederlagen zijn van Lodewijk XIV, op het eind van zijn koningschap, die de geografische ruimte van het latere Walenland afbakenden tussen het noorden van Frankrijk en de Vlaamse contreien. ...


Coens’ leerplichtverlenging en de linkerzijde

Dirk Van Damme

De recente leerplichtverlenging is aan de linkerzijde met een verbazingwekkende onverschilligheid voorbij gegaan. De linkse partijen hebben zich aan de kwestie niet gestoord en de socialistische overheidsvakbond beperkte er zich toe te betreuren dat ze in deze zaak niet werd geraadpleegd. Wellicht had ook Coens, getuige zijn stoere verklaringen dat hij aan deze zaak zijn portefeuille verbond, op meer weerstand gerekend. ...


Bij de vierde herdenking van de Oktoberrevolutie

V.I. Lenin

De allereerste en meest voor de hand liggende taak van de revolutie in Rusland was de burgerlijk-democratische taak: de overblijfselen van de middeleeuwen uit de weg te ruimen tot het laatste toe weg te vagen, Rusland te zuiveren van die barbaarsheid, van die schande, van die grote hinderpaal voor iedere cultuur en iedere vooruitgang in ons land. ...


Ter kritiek van de politieke economie (1861 - 1863)

Karl Marx

Hoe wordt geld tot kapitaal? Of hoe wordt de geldbezitter (dat wil zeggen de warenbezitter) tot kapitalist?
Beschouwen we eerst de vorm G-W-G, het ruilen van geld tegen ‘waren’, dat wil zeggen kopen, om de ‘waar’ weer tegen geld te ruilen, dat wil zeggen om te verkopen. ...


Inleiding in de Staathuishoudkunde

Rosa Luxemburg

De staathuishoudkunde is een merkwaardige wetenschap. De moeilijkheden en meningsverschillen beginnen al meteen wanneer de eerste stap op dit gebied wordt gezet door het stellen van de meest elementaire vraag: Wat is eigenlijk het onderzoeksobject van deze wetenschap? Een eenvoudige arbeider die slechts een vage voorstelling heeft van hetgeen de staathuishoudkunde de mensen kan leren, zal deze onduidelijkheid toeschrijven aan zijn eigen gebrekkige algemene ontwikkeling. In dit geval deelt hij zijn lot in zekere zin echter met vele geleerde doctoren en professoren die over de staathuishoudkunde dikke boeken schreven en colleges hielden voor studenten aan de universiteiten. Hoe ongeloofwaardig het ook klinkt, toch is het zo dat de meeste geleerden, gespecialiseerd in de staathuishoudkunde, een zeer vaag begrip hebben van wat nu eigenlijk precies het werkelijke object van hun geleerdheid is. ...


Vlaams Marxistisch Tijdschrift, 1981, nr. 3, sept, jg. 15

Inhoud van het nummer:
Politieke apathie en de linkerzijde - Editoriaal, Koen Raes
Vlaamse en Friese beweging, Gjalt Zondergeld
Het presidentschap van Reagan, Jan Debrouwere
Leninisme, taylorisme en bureaucratie, Jenny Walry


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1975, nr. 3-4, 1ste kwartaal [?], jg. 3

Inhoud van het nummer:
Van RCB naar IKB
Bij de congresteksten
Communiqué
Politieke resolutie
Europese resolutie
De gewapende strijd in Latijns-Amerika
Bolivië
Argentinië
Politieke resolutie (minderheid)
Statuten


De differentiaalrente: algemeen

Hoofdstuk 38 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

In de analyse van de grondrente zullen we eerst uitgaan van de veronderstelling dat de producten die een dergelijke rente betalen, met een deel van de meerwaarde, dus ook een deel van de totale prijs, zich in de rente ontbindt ...


De lotgevallen van het 7e Regiment Infanterie in België

Leon Trotski

... In Leuven, net als in de rest van België, geloofden ze tot op het laatst niet in de oorlog. Men had moeite om te geloven dat Duitse troepen de grens waren overgestoken. De Belgen zijn een vredelievend volk, een beetje lankmoedig soms, een overgangstype tussen de Fransen en de Engelsen: on ne se fait beaucoup de bile; we laten ons niet zomaar gek maken. ...


De militaire rampspoed en politieke vooruitzichten

Leon Trotski

... Uiteindelijk zijn de Duitse militaire successen natuurlijk terug te leiden op hun hoge niveau van kapitalistische organisatie. Militaire techniek is in feite niets anders dan de toepassing van de algemene techniek op het terrein van de wederzijdse uitroeiing van de mensheid. ...


Uitputtingsoorlog

Leon Trotski

... De Duitse strategie, die feodale denkwijzen combineert met kapitalistische bronnen, was gebaseerd op het plan van een snelle woeste aanval, een overweldigende aanvalsmacht die de eerste dreun zou uitdelen. En hieraan was de hele organisatie van het Duitse leger ondergeschikt gemaakt. In dat opzicht op de meest perfecte wijze. In de eerste weken van de oorlog leek het dat deze strategie ook werd bevestigd. Maar een moderne grote natie, met haar enorme hulpmiddelen en bevolking van talloze miljoenen, intelligent en vol initiatief, kan niet tot overgave worden gedwongen door een woeste aanval van een paar honderdduizend goed bewapende mannen. ...


Een krachteloze Conventie van verwarring

Leon Trotski

... Dit systeem van elkaar de bal toespelen wordt verder nog bemoeilijkt door het feit dat het Russische liberalisme, dat werd geïnspireerd door het Franse parlementarisme, bezig is om de kwestie van ministeriële verantwoordelijkheid van zich af te schudden, zodat de parlementaire controle grotendeels wordt tenietgedaan tot driekwart loze rituelen. ...


1 jaar oorlog

Leon Trotski

Alle technische krachten die de menselijke vooruitgang hebben geschapen worden nu gebruikt om de culturele fundamenten van de beschaving te vernietigen en bovenal om de mensheid uit te roeien. Dat is de ‘mobilisatie van de industrie’ waarover in alle talen van de Europese beschaving wordt gesproken. Geschoolde barbarij wordt bewapend met alle veroveringen van het menselijke genie, van Archimedes tot Edison, om alles wat collectief is gecreëerd door de mensheid, door Archimedes en Edison, van het oppervlakte van de aarde weg te vagen. ...


Het Thuisfront

Leon Trotski

Dag in, dag uit heeft de Russische pers het over de “mobilisatie van de industrie” en de “organisatie van de maatschappelijke krachten”, met dezelfde geestelijke armoede als de Ostiak wiens liederen al na 5 of 6 woorden zijn uitgeput. ...


Inleiding

Hoofdstuk 37 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

De analyse van de grondeigendom in zijn verschillende historische vormen is niet het onderwerp van dit werk. We houden ons er slechts mee bezig voor zover een deel van de door het kapitaal geproduceerde meerwaarde naar de grondeigenaars gaat. We nemen dus aan dat de landbouw wordt gedomineerd door de kapitalistische productiewijze, net als de manufacturen, d.w.z. dat de landbouw door kapitalisten wordt geëxploiteerd, die daarin verschillen van de overige kapitalisten, op de wijze waarop het kapitaal en de door dit kapitaal aan het werk gezette loonarbeid, geïnvesteerd is. ...


Van het oude gezin naar het nieuwe

Leon Trotski

De innerlijke verhoudingen en ontwikkelingen binnen het gezin zijn door hun aard erg moeilijk te onderzoeken en het minst onderworpen aan statistische gegevens. Het is dan ook niet gemakkelijk om te zeggen in welke mate gezinsverhoudingen vandaag gemakkelijker aangegaan en verbroken worden (in het eigenlijke leven, niet louter op papier) dan vroeger. ...


In de Balkan

Leon Trotski

Het gevecht van de Europese militaire grootmachten wordt, zonder dat een der strijdende partijen een definitief overwicht op de ander weet te bewerkstelligen, op onvergelijkbare wijze weerspiegeld in de Balkan. ...


Gregus op de lijst voor de Democraten

Leon Trotski

... Volkeren hebben het recht op vrede en vrijheid verlost van het militarisme. Maar beide, vrede en vrijheid, zullen nooit een Gregus produceren, een moordenaar op de Democratische lijst.


Tegen wie en hoe de revolutie te verdedigen?

Leon Trotski

Het imperialisme komt, hier en overal, voort uit de kern van de kapitalistische productiewijze. In Rusland werd de ontwikkeling van het imperialisme in extreme mate versneld en vergroot onder invloed van de contrarevolutie. ...


Revolutie in Rusland

Leon Trotski

Wat er op dit moment in Rusland aan het gebeuren is zal voor eeuwig geboekstaafd blijven als een der belangrijkste historische gebeurtenissen. Onze kinderen en kleinkinderen zullen over deze dagen napraten zijnde het begin van een nieuw tijdperk voor de mensheid. Het Russische proletariaat heeft de wapens opgenomen tegen een van de meest misdadige regimes, de meest verwerpelijke regering. ...


Voorkapitalisme

Hoofdstuk 36 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Het rentegevend kapitaal, of zoals we het in zijn oude vorm kunnen noemen, het woekerkapitaal, behoort met zijn tweelingbroer, het handelskapitaal, tot de antediluviaanse vormen van het kapitaal, dat lang voorafgaat aan de kapitalistische productiewijze en dat we aantreffen in de meest diverse economische maatschappijformaties. ...


Lange golven en cycli in de klassenstrijd

Alain Meynen (1991)

De verhouding tussen de specifieke, cyclische gang van de kapitalistische warenproductie en de cycli in de klassenstrijd vormt een zeer gecompliceerd probleem. Vooral wanneer men de stap zet van de statistische reconstructie naar de theoretische verklaring van deze verhouding – een stap die onvermijdelijk terug inwerkt op de gehanteerde meetmethode: “theorie” en “empirie” zijn met elkaar verbonden door een voortdurende heen- en weergaande beweging – rijzen een reeks nog steeds niet bevredigend beantwoorde vragen.


De klassenstrijd en de Kondratieff

Beverly J. Silver (1991)

De heropleving van de klassenstrijd in West-Europa in de late jaren zestig en het min of meer gelijktijdig einde van de naoorlogse boom hernieuwden de belangstelling voor de kondratieffgolven en het conflict arbeid-kapitaal en bevorderden, geenszins toevallig, het ontstaan van een aantal theorieën die een causaal verband leggen tussen de twee processen.


Elke 25 jaar? Stakingsgolven en lange economische cycli

Giorgio Gattei (1991)

Zo we aanvaarden dat er inderdaad “Kondratieff cycli” bestaan, moeten we meteen erkennen dat dergelijke economische golven niet de enige ritmische bewegingen in het sociale leven zijn. Mijn bijdrage wil onderzoeken of ook stakingen een eigen cyclus kennen en of deze cyclus op één of andere manier kan verbonden worden met de lange op- en neergaande bewegingen van de economie (of – zoals u verkiest – van de verschillende accumulatiestadia, of van de kwalitatieve fasen van de kapitalistische ontwikkeling).


De grenzen der kennis

Joseph Dietzgen

1877

Goed! Hier heb ik een stuk glas, dat zichtbaar is door en door. En toch is het niet in alle opzichten zichtbaar. Van zijn zwaarte en hardheid kan men niets zien en zijn vermogen tot klinken kan slechts door het gehoor waargenomen worden. Welnu, zo is het ook met het kennen ...


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1976, nr. 2/3, januari, jg. 3

Inhoud van het nummer:
Aan de abonnees, Redactie
Kapitalistische wereldeconomie: economische heropleving?, Ernest Mandel
Nederland: de rol van het leger, IKB
Vlaanderen: beweging voor Progressieve Frontvorming, Eric Corijn
Portugal: de economie van het tekort, W. Friedrich-Freksa / F. Krabbe / W. Spohn
Portugal - Arbeiderscontrole in de praktijk, Daniel Bensaïd / Carlos Rossi / Charles-André Udry
Spanje: interview met een lid van het Politiek Bureau van de LCR-ETA VI
Polen: economische hervormingen en sociale gevolgen, Z. Roman
Music is where the Money is, H. Pataki
Boekbesprekingen: De moeilijke dialectiek / Een handboek voor strijd aan de universiteit